iPhone “đang bóp nghẹt sự sáng tạo”

Các đồ dùng như ĐTDĐ iPhone gia tăng đe dọa đến việc làm sáng tỏ hai thập kỷ sáng tạo đã giúp xây dựng nên Internet, theo cảnh báo của một giáo sư người Anh.

Jonathan Zittrain, giáo sư Đại học Oxford (Anh) về qui định và quản trị Internet gọi những thiết bị như iPhone, máy chơi game Xbox và điện thoại thông minh BlackBerry là những chiếc hộp bị gắn xi, “cằn cỗi”, hạn chế sự sáng tạo và biến người tiêu dùng thành những người dùng công nghệ thụ động. 

Không như máy vi tính dùng trong gia đình, những thiết bị cho phép truy cập Internet mới không thích hợp với dạng cộng tác dẫn đến sự tiến bộ của công nghệ, ông nói. Sự hỗn hợp (tích hợp ngày càng nhiều tính năng) của các thiết bị này, hơn cả những mối lo ngại về an ninh mạng và sự điều chỉnh (quản lý), hủy hoại hệ thống cũ – nơi công nghệ dòng chính (chính thống) có thể bị “ảnh hưởng, thậm chí cách mạng hóa và loại thải”.

Giáo sư Zittrain nói ông không muốn thấy một thế giới hai tầng lớp, nơi chỉ các chuyên gia có thể sống sót và những người không phải chuyên gia chật vật giữa cái họ không hiểu và cái hạn chế họ. Giáo sư đưa ra sự tương phản giữa một chiếc máy vi tính gia đình được sản xuất hàng loạt đầu tiên - Apple II từ những năm 1970, với thiết bị mới nhất của chính Apple – chiếc điện thoại di động iPhone. Ông nói iPhone là điển hình cho cái ông gọi là “những thiết bị trói buộc”.

"Chúng là những thiết bị dễ sử dụng đồng thời lại không dễ gắn kết”, ông nói, “Chúng hạn chế bởi dễ cho các nhà cung cấp thay đổi chúng từ xa, từ lâu sau khi thiết bị đã rời khỏi kho hàng hoặc nơi trưng bày”. Chúng là một thế giới xa khỏi “Internet dồi dào sinh lực”, một thuật ngữ giáo sư Zittrain dùng để mô tả sự tiếp cận mở, sáng tạo đã giúp xây dựng nên Internet.

Nhưng ông tin vẫn còn thời gian để cứu vãn Internet, gợi ý rằng xã hội nên đặt niềm tin vào những người sử dụng Internet thay vì tạo thêm nhiều quy định. Bằng chứng ông đưa ra là sự thành công của Wikipedia, từ điển bách khoa trực tuyến do người đọc viết và biên tập, cho thấy tự quản có thể hoạt động như thế nào.

Những người sử dụng Internet nên xem mình như “những công dân mạng – netizen – tham gia tích cực vào thế giới trực tuyến hơn là người tiêu dùng thụ động.